Znaczenie obecności partnera podczas porodu – wsparcie, które ma ogromną moc

Poród to jedno z najważniejszych wydarzeń w życiu rodziny. Dla kobiety jest to czas ogromnego wysiłku fizycznego, emocjonalnego i psychicznego. W ostatnich latach coraz więcej przyszłych ojców lub partnerów decyduje się uczestniczyć w narodzinach swojego dziecka. Choć jeszcze kilkadziesiąt lat temu obecność mężczyzny na sali porodowej była rzadkością, dziś dla wielu rodzin jest czymś naturalnym.

Czy obecność partnera podczas porodu rzeczywiście ma znaczenie? Badania i doświadczenia wielu rodziców pokazują, że tak. Odpowiednie wsparcie bliskiej osoby może pozytywnie wpływać zarówno na samopoczucie rodzącej kobiety, jak i przebieg porodu oraz budowanie więzi rodzinnych.

Poród to nie tylko wydarzenie medyczne

Choć poród odbywa się pod opieką personelu medycznego, jest przede wszystkim ważnym wydarzeniem emocjonalnym. Kobieta doświadcza bólu, niepewności, ekscytacji, zmęczenia i wielu innych emocji jednocześnie.

W takich chwilach obecność osoby, której ufa, może dawać poczucie bezpieczeństwa i stabilności. Partner nie zastępuje położnej czy lekarza, ale pełni inną, równie ważną rolę – jest emocjonalnym wsparciem.

Poczucie, że nie jest się samemu, pomaga wielu kobietom lepiej radzić sobie ze stresem i napięciem związanym z porodem.

Poczucie bezpieczeństwa wpływa na przebieg porodu

Organizm kobiety podczas porodu działa najlepiej wtedy, gdy czuje się bezpiecznie. W sytuacji zagrożenia lub silnego stresu wzrasta poziom adrenaliny, która może utrudniać naturalny przebieg akcji porodowej.

Z kolei poczucie bezpieczeństwa sprzyja wydzielaniu oksytocyny, hormonu odpowiedzialnego za skurcze macicy, ale także za budowanie więzi i poczucie bliskości.

Obecność wspierającego partnera może więc pośrednio wpływać na komfort psychiczny kobiety i tworzyć warunki sprzyjające fizjologicznemu przebiegowi porodu.

Jak partner może wspierać podczas porodu?

Wiele osób obawia się, że nie będzie wiedziało, co robić na sali porodowej. Tymczasem najważniejsze nie są specjalistyczne umiejętności, ale obecność i gotowość do reagowania na potrzeby rodzącej.

Partner może:

• trzymać za rękę,
• pomagać w zmianie pozycji,
• przypominać o oddechu,
• podawać wodę,
• wykonywać masaż pleców,
• wspierać słowami otuchy,
• pomagać w komunikacji z personelem medycznym,
• po prostu być obok.

Czasami największym wsparciem nie są słowa, ale spokojna obecność i poczucie, że ktoś przechodzi przez to doświadczenie razem z nami.

Korzyści dla kobiety

Badania wskazują, że kobiety otrzymujące ciągłe wsparcie emocjonalne podczas porodu częściej oceniają swoje doświadczenie porodowe jako pozytywne.

Wsparcie partnera może wiązać się z:

• mniejszym poziomem lęku,
• większym poczuciem kontroli,
• większym zadowoleniem z porodu,
• poczuciem bycia zaopiekowaną i wysłuchaną.

Nie oznacza to oczywiście, że obecność partnera eliminuje ból czy trudności związane z porodem. Może jednak sprawić, że kobieta czuje się bardziej bezpieczna i mniej samotna w tym wymagającym doświadczeniu.

Korzyści dla partnera

Obecność przy narodzinach dziecka jest często wyjątkowym przeżyciem również dla ojca lub partnera.

Wielu mężczyzn opisuje ten moment jako jeden z najważniejszych w życiu. Udział w porodzie pozwala lepiej zrozumieć wysiłek i doświadczenia kobiety oraz daje możliwość aktywnego uczestniczenia w narodzinach dziecka od pierwszych chwil.

Dla części ojców jest to także moment, w którym rośnie poczucie odpowiedzialności i zaangażowania w nową rolę rodzicielską.

Pierwsze chwile z dzieckiem

Bezpośrednio po porodzie rodzice mają możliwość wspólnego przeżywania pierwszych chwil z noworodkiem.

Obserwowanie pierwszego kontaktu skóra do skóry, pierwszych reakcji dziecka czy wspólne przeżywanie wzruszenia może wzmacniać poczucie więzi rodzinnej i budować wspomnienia, które pozostają na całe życie.

Coraz częściej również ojcowie uczestniczą w kontakcie „skóra do skóry”, szczególnie wtedy, gdy z różnych przyczyn mama nie może zrobić tego od razu po porodzie.

Czy obecność partnera jest obowiązkiem?

Warto podkreślić, że poród rodzinny nie jest obowiązkiem ani miarą zaangażowania w rodzicielstwo.

Nie każda kobieta chce rodzić w obecności partnera i nie każdy partner czuje się gotowy do uczestniczenia w porodzie. Najważniejsze jest uwzględnienie potrzeb obojga rodziców i podjęcie wspólnej decyzji.

Dla niektórych rodzin najlepszym rozwiązaniem będzie obecność partnera przez cały poród, dla innych tylko w wybranych momentach, a jeszcze dla innych oczekiwanie poza salą porodową.

Nie istnieje jeden właściwy model.

Jak przygotować się do porodu rodzinnego?

Warto rozmawiać o swoich oczekiwaniach jeszcze przed narodzinami dziecka.

Pomocne mogą być pytania:

• Jakiego wsparcia potrzebuję podczas porodu?
• Czego obawiam się najbardziej?
• W jaki sposób partner może mi pomóc?
• Jak partner wyobraża sobie swoją rolę?

Dobrym rozwiązaniem jest również uczestnictwo w zajęciach szkoły rodzenia lub wspólne zapoznanie się z przebiegiem porodu. Wiedza często zmniejsza lęk i pomaga poczuć się pewniej.

Najważniejsza jest bliskość

Nie chodzi o to, aby partner był ekspertem od porodu. Największą wartość ma jego gotowość do bycia obok, słuchania i wspierania.

Dla wielu kobiet świadomość, że ukochana osoba jest tuż obok, stanowi źródło siły w jednym z najbardziej wymagających momentów życia. Z kolei dla partnera uczestnictwo w narodzinach dziecka może być początkiem jeszcze głębszej więzi z dzieckiem i nowego etapu budowania rodziny.

Poród jest wydarzeniem, które na długo pozostaje w pamięci rodziców. Wspólne przeżywanie tego momentu może stać się jednym z fundamentów ich rodzicielskiej historii.

Bibliografia

1. Klaus M.H., Kennell J.H., Klaus P.H., Mothering the Mother: How a Doula Can Help You Have a Shorter, Easier, and Healthier Birth, Da Capo Press, 2002.
2. Hodnett E.D. i wsp., Continuous support for women during childbirth, „Cochrane Database of Systematic Reviews”, 2013.
3. Bowlby J., Przywiązanie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2019.
4. Siegel D.J., Hartzell M., Świadome rodzicielstwo, MIND, Podkowa Leśna 2018.
5. Gaskin I.M., Przewodnik po porodzie naturalnym, Wydawnictwo Medyczne PZWL, Warszawa 2018.
6. Brudenell M., Caring for a Woman in Labour, Routledge, 2017.